Nowości

**Hans Hartig (1873–1936) – „Zima w miasteczku” / „Wnętrze kościoła w Karnicach”** **Obraz dwustronny | olej na kartonie | 35,8 × 33,5 cm** Dwustronny obraz Hansa Hartiga, niemieckiego pejzażysty silnie związanego z Pomorzem. Na jednym kartonie artysta pozostawił dwie odmienne kompozycje: barwny zimowy zaułek oraz kameralne studium wnętrza kościoła w Carnitz, dzisiejszych Karnicach. Dodatkowym walorem kolekcjonerskim jest historia dzieła przytoczona w katalogu domu aukcyjnego Quentin. Według tego źródła „Zima w miasteczku” figuruje w księdze sprzedaży Hartiga pod numerem 767, z datą sprzedaży 12 stycznia 1916 roku. **„Zima w miasteczku” — kolor pośród śniegu** Strona główna przedstawia ciasny zaułek otoczony nieregularną zabudową. Ośnieżone dachy, wysokie kominy, ściany budynków oraz nagromadzone na pierwszym planie przedmioty tworzą rozbudowaną, niemal teatralną przestrzeń. Niewielka, pochylona postać wprowadza do sceny motyw codziennej pracy i podkreśla skalę architektury. Hartig zestawia chłodne szarości i błękity z ciepłymi tonami ochry, żółcieni, brązu i czerwieni. Akcenty zieleni oraz turkusu ożywiają fasady i drobne elementy otoczenia. Śnieg odbija barwy sąsiednich powierzchni, stając się ważnym składnikiem kolorystycznej harmonii obrazu. Swobodne pociągnięcia pędzla i widoczna faktura farby nadają kompozycji energię. Artysta syntetycznie ujmuje architekturę, zachowując atmosferę starej zabudowy i zimowego dnia. Dokładna lokalizacja przedstawionego zaułka pozostaje nieustalona. **„Wnętrze kościoła w Karnicach” — studium z maja 1906 roku** Na odwrociu znajduje się druga kompozycja olejna, określona w katalogu aukcyjnym jako studium wnętrza kościoła wiejskiego w Carnitz, wykonane w maju 1906 roku. Przedstawienie skupia się na drewnianym wyposażeniu świątyni. Trzy krzesła na pierwszym planie poprzedzają masywną konstrukcję ław, za którą rozciąga się pogrążona w półmroku przestrzeń. Fragment okna po lewej stronie wprowadza łagodne światło, wydobywające krawędzie i powierzchnie drewna. Przygaszone brązy, oliwkowe zielenie i szarości budują spokojny nastrój. W zestawieniu z barwną sceną zimową odwrocie ukazuje inne malarskie zainteresowanie Hartiga: skupioną obserwację wnętrza, jego konstrukcji i oświetlenia. Identyfikacja miejsca jako Carnitz — obecnych Karnic na Pomorzu Zachodnim — nadaje studium dodatkowe znaczenie regionalne. Obraz może służyć jako materiał ikonograficzny do badań nad dawnym wyposażeniem świątyni. **Historia dzieła** Według opisu Auktionshaus Quentin kompozycja „Winter im Städtchen” została odnotowana w księdze sprzedaży Hansa Hartiga pod numerem **767** i sprzedana **12 stycznia 1916 roku za 100 marek**. Zapis ten stanowi punkt odniesienia dla datowania strony głównej: obraz istniał najpóźniej w dniu odnotowanej sprzedaży. Nie określa natomiast dokładnego roku jego namalowania. Datę **maj 1906 roku** katalog przypisuje wyłącznie studium kościoła na odwrociu. Informacje o księdze sprzedaży i datowaniu przytaczamy za katalogiem aukcyjnym; nie stanowią one pełnej historii kolejnych właścicieli dzieła. **O artyście** Hans Hartig (1873–1936) był niemieckim malarzem i grafikiem pochodzącym z Pomorza. Kształcił się w Berlinie, między innymi pod kierunkiem Eugena Brachta. Malował pejzaże, widoki portów, rzek i historycznej zabudowy, często powracając do tematów zimowych. Ważne miejsce w jego twórczości zajmowały Szczecin, okolice Zalewu Szczecińskiego i Nowe Warpno. W swoich pracach łączył obserwację krajobrazu z wyczuciem atmosfery, światła i koloru. Jego obrazy znajdują się między innymi w zbiorach Muzeum Narodowego w Szczecinie, które prezentowało twórczość artysty na wystawie „Hans Hartig. Wirtuoz pomorskiego krajobrazu”. **Walory kolekcjonerskie** Dzieło pozwala zestawić dwa odmienne sposoby pracy Hartiga: dynamiczny, rozjaśniony kolorem pejzaż miejski oraz stonowane studium architektury sakralnej. Jego atrakcyjność wzmacniają sygnatura strony głównej, informacja o historycznej sprzedaży oraz regionalny temat odwrocia. To interesująca propozycja dla kolekcjonerów malarstwa pomorskiego, niemieckiego pejzażu początku XX wieku i dawnych przedstawień architektury. **Dane katalogowe** - **Autor:** Hans Hartig (1873–1936) - **Strona główna:** „Zima w miasteczku” („Winter im Städtchen”) - **Odwrocie:** „Wnętrze kościoła wiejskiego w Carnitz” — Karnice - **Technika:** olej na kartonie malarskim, obustronnie - **Wymiary:** 35,8 × 33,5 cm - **Sygnatura:** na stronie głównej, w lewym dolnym rogu - **Datowanie strony głównej:** najpóźniej 12 stycznia 1916 roku - **Datowanie odwrocia:** maj 1906 roku - **Oprawa:** obraz oprawiony Zapraszamy do kontaktu z Galerią Małyska w sprawie szczegółowych fotografii, stanu zachowania oraz możliwości obejrzenia obu stron obrazu.

**Eugen Dekkert (1865–1956) – Parowce w porcie, przypuszczalnie Szczecin** **Olej na tekturze | 26,5 × 42 cm | sygnowany w lewym dolnym rogu „Eugen Dekkert”** Dynamiczna scena portowa Eugena Dekkerta, urodzonego w Szczecinie pejzażysty i marynisty, którego twórczość pozostaje silnie związana z krajobrazem nadodrzańskim oraz światem żeglugi. Obraz przedstawia ruchliwy akwen wypełniony statkami parowymi. W głębi kompozycji wyróżnia się duży, trzykominowy parowiec o ciemnym kadłubie, jasnych nadbudówkach i dwóch masztach. Otaczają go mniejsze jednostki, wśród których rozpoznać można sylwetki charakterystyczne dla holowników portowych. Ich rozmieszczenie sugeruje scenę manewrowania, choć nie pozwala jednoznacznie określić rodzaju wykonywanej operacji. **Światło, woda i ruch** Dekkert uchwycił atmosferę portu za pomocą swobodnych pociągnięć pędzla i wyrazistej faktury farby. Krótkie, falujące smugi budują powierzchnię wody, oddając refleksy światła oraz ślady ruchu jednostek. Kłęby dymu unoszące się z kominów łączą się z jasnym niebem, nadając scenie przestrzenność i dynamikę. W kolorystyce dominują srebrzyste szarości, błękity i zielenie, zestawione z ciemnymi kadłubami. Kompozycję ożywiają czerwone zwieńczenia kominów dużego statku oraz ciepłe akcenty ugrów. Blisko ukazane jednostki na pierwszym planie tworzą wyraziste obramowanie dla otwierającego się w głębi widoku portowego. Obraz łączy uważną obserwację statków z malarskim zainteresowaniem zmiennością światła i powietrza. To przedstawienie portu jako miejsca nieustannego ruchu, pracy i spotkania wody z przemysłowym krajobrazem. **Proponowana interpretacja przedstawienia** Jedną z możliwych lokalizacji sceny jest szczeciński port, a w szczególności rejon dawnej stoczni Vulcan w Bredow, dzisiejszym Drzetowie. Interpretację tę nasuwają charakter otoczenia portowego oraz obecność dużego parowca wśród jednostek pomocniczych. Sam obraz nie zawiera jednak dostatecznie jednoznacznych szczegółów topograficznych, aby uznać tę lokalizację za potwierdzoną. Interesującą hipotezą jest również identyfikacja centralnej jednostki jako SS „Kaiserin Maria Theresia”, dawnego parowca „Spree”. Podstawą proponowanego rozpoznania jest przede wszystkim układ trzech kominów i dwóch masztów oraz ogólna sylwetka statku. Przyjęcie tej interpretacji mogłoby wiązać przedstawienie z okresem około 1899 roku. Na obrazie nie jest jednak czytelna nazwa jednostki, a podobieństwo sylwetki nie wystarcza do jej pewnego rozpoznania. Dalszego porównania wymaga również kolorystyka kominów. **Identyfikacja statku, lokalizacja przy stoczni Vulcan i datowanie około 1899 roku pozostają hipotezami ikonograficznymi.** Nie ma obecnie podstaw, aby przypisać scenę do konkretnego dokowania, prób morskich lub naprawy po awarii. **O artyście** Eugen Dekkert urodził się w 1865 roku w Szczecinie, zmarł w 1956 roku w Garmisch-Partenkirchen. Pierwszych lekcji rysunku udzielał mu August Ludwig Most. Następnie kształcił się w Monachium pod kierunkiem Theodora Hummla, a od 1899 roku kontynuował naukę w Glasgow. Ważną rolę w rozwoju jego malarstwa odegrała sztuka szkocka, szczególnie twórczość środowiska Glasgow Boys. Wrażliwość na subtelne zmiany światła, wilgotne powietrze i atmosferę nadmorskiego pejzażu znalazła odzwierciedlenie w jego przedstawieniach portów, wybrzeży i statków. Dekkert wielokrotnie podejmował motywy związane z rodzinnym Szczecinem. Jego dorobek stanowi istotną część artystycznego dziedzictwa miasta i Pomorza. **Walory kolekcjonerskie** „Parowce w porcie” reprezentują charakterystyczny nurt marynistycznej twórczości Dekkerta. O atrakcyjności pracy decydują rozbudowana kompozycja, wyrazista faktura oraz sugestywne oddanie atmosfery żeglugi parowej. Możliwy związek ze Szczecinem stanowi dodatkowy kierunek badań, szczególnie interesujący dla kolekcjonerów malarstwa pomorskiego i historii portów. **Dane dzieła** - **Autor:** Eugen Dekkert (1865–1956) - **Tytuł:** „Parowce w porcie” - **Technika:** olej na tekturze - **Wymiary:** 26,5 × 42 cm - **Sygnatura:** w lewym dolnym rogu „Eugen Dekkert” - **Datowanie:** nieustalone; około 1899 roku wyłącznie w ramach proponowanej interpretacji - **Przedstawione miejsce:** port, przypuszczalnie Szczecin

**Tadeusz Styka (1889–1954) — Martwa natura z rybami** **Olej na tekturze | 47 × 46,5 cm | sygnowany** Kameralna martwa natura Tadeusza Styki przedstawiająca ryby ułożone na stole, w towarzystwie jasnego talerza i ciemnego naczynia. W katalogu aukcyjnym kompozycję opisano jako „Martwą naturę ze śledziem, makrelą i barweną”. Obraz utrzymany jest w harmonijnej gamie ciepłych brązów, ugrów i złocistych tonów, przełamanych srebrzystymi oraz chłodnymi refleksami na skórze ryb. Światło wydobywa kształty z przyciemnionego otoczenia, podkreślając połysk łusek, delikatne przejścia barwne i różnorodność powierzchni. Jasny talerz po lewej stronie równoważy ciemną bryłę naczynia w głębi, a ukośne ułożenie ryb nadaje spokojnej scenie wewnętrzny rytm. Kompozycja nawiązuje do tradycji europejskiej martwej natury, w której zwyczajne przedmioty stawały się tematem studium światła, koloru i materii. W tej pracy uwagę przyciąga zwłaszcza zestawienie swobodnie opracowanego tła z precyzyjniejszym modelunkiem ryb na pierwszym planie. W lewym dolnym rogu widoczna jest sygnatura „TADE STYKA”, a pod nią napis odczytywany jako „Arcachon”. Adnotacja wskazuje na związek obrazu z tą miejscowością; nie stanowi oznaczenia daty powstania. **Dane dzieła** - **Autor:** Tadeusz (Tadé) Styka (1889–1954) - **Tytuł:** „Martwa natura z rybami” - **Technika:** olej na tekturze - **Wymiary:** 47 × 46,5 cm — według katalogu aukcyjnego - **Sygnatura:** w lewym dolnym rogu „TADE STYKA” - **Dodatkowa inskrypcja:** poniżej sygnatury napis odczytywany jako „Arcachon” - **Datowanie:** rok powstania nieustalony - **Oprawa:** rama w ciepłej, brązowo-złotej tonacji, widoczna na fotografii **O artyście** Tadeusz Styka był polskim malarzem związanym z Paryżem i Nowym Jorkiem, synem Jana Styki. Pierwsze lekcje malarstwa otrzymał od ojca, następnie kształcił się w Paryżu pod kierunkiem Jeana-Jacques’a Hennera i Eugène’a Carrière’a. Od 1929 roku mieszkał w Nowym Jorku, zachowując również pracownię paryską. Zasłynął przede wszystkim jako portrecista osobistości świata kultury, nauki i życia publicznego. Portretował między innymi Polę Negri i Ignacego Jana Paderewskiego. Tworzył także przedstawienia zwierząt i sceny rodzajowe. Oferowana martwa natura pozwala spojrzeć na jego warsztat poprzez kameralny motyw, skupiony na obserwacji przedmiotów, subtelności koloru i efektach światła.