# Tadeusz Styka i „Martwa natura z rybami” – kameralne oblicze portrecisty Tadeusz Styka kojarzony jest przede wszystkim z portretami: wizerunkami eleganckich kobiet, artystów i osobistości życia publicznego. Tymczasem prezentowana w Galerii Małyska **„Martwa natura z rybami”** pozwala spojrzeć na jego malarstwo z innej perspektywy. Uwagę przyciągają tu zwyczajne przedmioty, subtelne refleksy światła i starannie skomponowane zestawienie barw. To niewielka, niemal kwadratowa kompozycja, w której prosty motyw staje się okazją do pokazania malarskiej wrażliwości i umiejętności obserwacji. ## Ryby, talerz i ciemne naczynie Na stole leżą ryby, przedstawione w różnych ustawieniach. Jedna z nich spoczywa częściowo na jasnym talerzu, pozostałe zajmują pierwszy plan. W głębi, po prawej stronie, widoczne jest ciemne naczynie z uchem, którego kontur łagodnie stapia się z tłem. W katalogu aukcyjnym obraz opisano jako **„Martwą naturę ze śledziem, makrelą i barweną”**. W naszej prezentacji posługujemy się krótszym tytułem „Martwa natura z rybami”, zachowując katalogowe określenie jako dodatkową informację o przedstawieniu. Kompozycja opiera się na równowadze jasnych i ciemnych powierzchni. Biel talerza odpowiada połyskującym partiom ryb, a ciemne naczynie wzmacnia głębię obrazu. Ukośne linie ich ciał prowadzą wzrok przez pierwszy plan, nadając spokojnej scenie wyraźny rytm. ## Światło wydobywające kolor Paletę obrazu tworzą przede wszystkim ciepłe brązy, ugry i złociste odcienie. Na tym tle szczególnie wyraźnie zaznaczają się chłodne, srebrzyste refleksy na skórze ryb. Styka różnicuje sposób malowania poszczególnych powierzchni. Tło opracowuje swobodniej, natomiast w partiach głów, oczu i połyskującej skóry skupia się na szczegółach. Światło podkreśla kształty i pozwala odczuć różnicę pomiędzy gładką powierzchnią talerza, matowym otoczeniem a wilgotnym połyskiem ryb. Z bliska uwagę przyciągają pojedyncze akcenty farby. Z większej odległości łączą się one w harmonijną całość, której siła wynika z oszczędnego doboru motywów. ## Co oznacza napis „Arcachon”? W lewym dolnym rogu widoczna jest sygnatura **„TADE STYKA”**, a poniżej napis odczytywany jako **„Arcachon”**. Jest to nazwa miejscowości, nie data. Adnotacja stanowi interesujący trop dotyczący okoliczności powstania obrazu i jego związku z francuskim otoczeniem artysty. Sam napis nie pozwala jednak ustalić konkretnego roku ani odtworzyć historii pracy. Motyw ryb dobrze współgra z nadmorskimi skojarzeniami przywoływanymi przez nazwę Arcachon. Możemy traktować to jako kontekst interpretacyjny, zachowując rozróżnienie między tym, co widoczne na obrazie, a tym, czego nie potwierdza dokumentacja. ## Tadeusz Styka – artysta z malarskiej rodziny **Tadeusz Styka urodził się w 1889 roku w Kielcach, zmarł w 1954 roku w Nowym Jorku.** Był synem Jana Styki i starszym bratem Adama Styki. Pierwsze lekcje malarstwa otrzymał od ojca, następnie kształcił się w Paryżu pod kierunkiem Jeana-Jacques’a Hennera i Eugène’a Carrière’a. Rozgłos przyniosły mu portrety. Wśród jego modeli znaleźli się między innymi Pola Negri i Ignacy Jan Paderewski. Artysta tworzył również przedstawienia zwierząt, sceny rodzajowe i kompozycje o tematyce religijnej. Od 1929 roku mieszkał w Nowym Jorku, zachowując pracownię w Paryżu. „Martwa natura z rybami” pokazuje, jak jego umiejętności obserwacji i modelowania formy światłem sprawdzają się również w kameralnym, pozbawionym reprezentacyjnego charakteru temacie. ## Martwa natura jako spotkanie z warsztatem malarza Przedmioty codziennego użytku pozwalają artyście skupić się na podstawowych zagadnieniach malarstwa: kompozycji, kolorze, świetle i fakturze. W prezentowanej pracy nie ma rozbudowanej narracji. Odbiór obrazu opiera się na relacjach pomiędzy kilkoma elementami. Właśnie ta prostota zachęca do uważnego oglądania. Jasna krawędź talerza, ciemny uchwyt naczynia i srebrzyste smugi na rybach pełnią równocześnie funkcję opisową i kompozycyjną. Każdy z tych szczegółów współtworzy nastrój całości. Dla kolekcjonera obraz może być interesującym uzupełnieniem spojrzenia na twórczość Styki. Ukazuje autora znanego z portretów w bardziej skupionym studium przedmiotów i ich malarskich właściwości. ## Obraz w Galerii Małyska **Tadeusz Styka (1889–1954)** **„Martwa natura z rybami”** Olej na tekturze, 47 × 46,5 cm Sygnatura w lewym dolnym rogu: „TADE STYKA” Poniżej napis odczytywany jako „Arcachon” Rok powstania: nieustalony Obraz prezentujemy w ofercie Galerii Małyska. Zapraszamy do kontaktu w sprawie dostępności, szczegółowych fotografii oraz możliwości obejrzenia dzieła.